 |
Γενικά Στοιχεία |
Ιστορία |
Διαδρομές |
Πολιτισμός |
Αξιοθέατα |
Πληροφορίες |
Χάρτης |
 |
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
|
Η Τήνος είναι το νησί της
τέχνης και της ομορφιάς. Κρύβει αρχιτεκτονικούς και καλλιτεχνικούς
θησαυρούς. Η φύση την έχει προικίσει με αφθονία κατάλληλου υλικού
όπως πράσινο και άσπρο μάρμαρο, σχιστόλιθο και γρανίτη. Η ίδια η
φύση σε εμπνέει για καλλιτεχνική δημιουργία. Αξιοθαύμαστες είναι
οι χρυσαφένιες ανατολές και πορφυρένιες δύσεις μέσα σε μια φύση
από ρεματιές και πικροδάφνες, δρόμους και μονοπάτια, βότανα, απότομα
βράχια, νερά, αμμουδιές, βουνά και το χάδεμα του βοριά το γαλανό
ουρανό και τη μεγάλη ηλιοφάνεια. Όλα αυτά είναι στοιχεία που συμβάλλουν
στη διαμόρφωση του λαϊκού καλλιτέχνη και τον επηρεάζουν στη σμίλευση
πάνω στο άψυχο μάρμαρο, στην πέτρα ή το ξύλο και πότε με το πινέλο
πάνω στο μουσαμά.
|
|
Το τηνιακό σπίτι
διακρίνεται για την απλότητα και τη λειτουργικότητά του. Συνήθως
αποτελείται από μία ευρύχωρη αίθουσα που χρησιμοποιείται ως
αίθουσα υποδοχής και από μικρότερα δωμάτια ανάλογα με τις
ανάγκες της ιδιοκτησίας. Επίσης συμπληρώνεται η κουζίνα με
το τζάκι η αυλή. Η αυλή βρίσκεται πάντοτε στην πρόσοψη του
σπιτιού και δε βλέπει ποτέ προς το βοριά. Συνήθως οι όροφοι
επικοινωνούν μεταξύ τους με εξωτερική σκάλα. Τα σπίτια έχουν
επίσης ωραίους καπνοδόχους. Η επίπλωση του σπιτιού είναι σχετικά
λιτή και αποτελείται από τα πλέον αναγκαία.
Σχετικά με τις εκκλησίες και τα καμπαναριά εκτιμάται ότι η
συστηματική μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και δεν είναι
εύκολο να πραγματοποιηθεί δεδομένου ότι έχει ένα μεγάλο όγκο
σε υλικό και αριθμό και δεδομένου ότι υπάρχουν δύο δόγματα
στο νησί.
|
|
|
|
Αξιοθαύμαστοι είναι οι
περιστερώνες της Τήνου. Περιστερώνες υπάρχουν σε πολλά νησιά των
Κυκλάδων αλλά στην Τήνο βρίσκονται οι περισσότεροι και μεγαλοπρεπέστεροι.
Οι Τηνιακοί συντηρούσαν και συντηρούν τα περιστέρια, κυρίως για
το νόστιμο κρέας τους αλλά και για τα περιττώματά τους που αποτελούν
εξαιρετικό λίπασμα.
Είναι κτισμένα σε πλαγιές βουνών και διακοσμούν όμορφα το τοπίο.
Είναι λιθόκτιστα ογκώδη οικοδομήματα, που κάτω χρησιμοποιούνται
ως αποθήκη και το επάνω ως κατοικία των περιστεριών.
Οι κτίστες των περιστερώνων με μεγάλη μαεστρία σχηματίζουν όψεις
με ρόμβους, τρίγωνα, ήλιους κλπ. Οι περιστερώνες αποτελούν στο σύνολό
τους μνημεία αρχιτεκτονικής και λαϊκής δημιουργίας μοναδικής στον
κόσμο. Δεν είναι γνωστό πόσοι ακριβώς περιστερώνες υπάρχουν στην
Τήνο αλλά είναι σίγουρα περισσότεροι από εξακόσιοι. Είναι κυρίως
κτίσματα του 18ου και 19ου αιώνα.
|
|
|
Οι Τηνιακοί μαρμαράδες
έπλασαν με το εγχώριο μάρμαρο αριστουργήματα. Εκκλησίες, νεκροταφεία,
οικόσημα, βρύσες και άλλα κτίσματα στολίζουν τον τόπο.
Αναφέρεται ότι το 1845 η μαρμαροτεχνία και του νησιού ήταν
μία αξιόλογη βιοτεχνία και απασχολούσε περισσότερους από χίλιους
τεχνίτες. Σχημάτιζαν καράβια, ψάρια, δέντρα, κεφαλές, περιστέρια
και άλλα σχήματα στο μάρμαρο και στόλιζαν με αισθητική αξία
τους χώρους.
|
|
|
Οι Τηνιακοί τεχνίτες δεν περιορίστηκαν μόνο στην επεξεργασία του
μαρμάρου αλλά και του ξύλου, όμως δεν έχουν διασωθεί πολλά έργα
τους. Υπήρξαν γνωστοί ξυλογλύπτες όπως ο Χατζηνικολός Πρίντζης,
ο Ιωάννης Κολλάρος και ο Ιώαννης Πλατής που φιλοτέχνησαν έργα όπως
το κουβούκλιο της Αναστάσεως στην Ιερουσαλήμ κ.ά.
Στην τέχνη με τις κλειδαριές και μάλιστα ξύλινες έχουν επιδοθεί
οι επιδέξιοι χωρικοί. Είναι με τέτοιο τρόπο κατασκευασμένες ώστε
καθίσταται αδύνατη η χρησιμοποίηση αντικλειδιού.
Ένας άλλος τομέας όπου έχουν επιδοθεί οι κάτοικοι της Τήνου ήταν
η καλαθοπλεκτική. Στις αρχές του 20ου αιώνα διατίθενται στην αγορά
πολλές χιλιάδες καλάθια για να πουληθούν στη Σμύρνη και στις Ευρωπαϊκές
αγορές. Για να κατανοήσουμε την προσφορά της Τήνου στον τομέα των
καλλιτεχνών αρκεί ίσως να αναφέρουμε, ότι ο πατέρας του γλύπτη Φειδία
καταγόταν από την Τήνο.
|
|
Το Πάσχα κυρίως κάθε οικογένεια φτιάχνει ωραία
σπιτικά γλυκά που προσφέρει στους φίλους μαζί με λικέρ ή με
ωραίο σπιτικό ρακί το λεγόμενο τσίπουρο. Οι νοικοκυρές φτιάχνουν
με ζύμη και καρύδια ένα γλυκό σε σχήμα ψαριού και τα λένε
ψαράκια. Αυτά προσφέρονται σε γάμους, βαφτίσια καθώς και σε
ονομαστικές εορτές.
Επίσης προσφέρεται το παστέλι σε ρομβοειδή κομμάτια βουτηγμένο
μέσα σε αγνό μέλι. Ένα άλλο ωραίο έθιμο είναι οι βεγγέρες,
κατά τις οποίες συγκεντρώνονται φιλικές οικογένειες και επισκέπτες
και προσφέρονται σύκα, μουσταλευριά και σταφίδες συνοδευόμενα
με ρακί.
Οι κάτοικοι της Τήνου αγαπάνε πολύ τη διασκέδαση, το τραγούδι
και το χορό. Νέοι και νέες χορεύουν τους τοπικούς χορούς μπάλλο
και συρτό στους ήχους των τοπικών οργάνων που είναι συνήθως
βιολί και ακορντεόν. Ο βιολιτζής κάπου-κάπου αυτοσχεδιάζει
στίχους που επαινούν την εμφάνιση και τη χάρη των χορευτών.
|
|
|
|
Ένα άλλο κομμάτι του πολιτισμού αποτελούν οι μύλοι. Παλαιότερα λειτουργούσαν
περισσότεροι από ογδόντα ανεμόμυλοι που άλεθαν τα σιτηρά ακόμη και
των γύρω νησιών. Μερικοί σώζονται ακόμη μέχρι σήμερα. Οι κάτοχοι
των μύλων ή οι μυλωνάδες θεωρούνται πολύ καλοί μετεωρολόγοι, καθώς
έχουν συγκεντρώσει μεγάλη εμπειρία σχετικά με τον άνεμο και τον
καιρό. Έπαιξαν σημαντικό ρόλο στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο προσφέροντας
στον πληθυσμό αλεύρι. Οι ανεμόμυλοι μαρτυρούν τη σχέση του νησιού
με τον Αίολο, θεό των ανέμων.
|
|
