Γενικά Στοιχεία

Ιστορία

Περιήγηση

Πολιτισμός

Πληροφορίες

Χάρτης
hotels in Milos
restaurants in Milos
clubs, bars, cafe in Milos
shops in Milos
greek tourism guide
 

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Οι Μήλειοι ξεχωρίζουν για την καλοσύνη τους, το πείσμα τους, τη μαχητικότητά τους και τη φιλοξενία τους. Όλα αυτά οφείλονται αφ' ενός στην τραχύτητα των δυσκολιών της ζωής και αφ' ετέρου η πρόσβασή τους στη θάλασσα. Από τη Μήλο πέρασαν πολλών ειδών άνθρωποι, είτε ως κατακτητές, είτε ως κυνηγημένοι για να βρουν εδώ καταφύγιο.

Η Μήλος είναι από τις πρώτες περιοχές της Ελλάδας που δέχτηκε το Χριστιανισμό. Παραδόσεις, ήθη και έθιμα υπήρξαν πολλά στη Μήλο, αλλά σήμερα σώζονται μόνο ελάχιστα. Τα Χριστούγεννα οι Μήλειοι και κυρίως οι ναυτικοί φροντίζουν να τα περνάνε στα σπίτια τους. Οι γυναίκες φροντίζουν να είναι όλα ξεχωριστά ωραία. Την παραμονή των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς τα παιδιά λένε τα κάλαντα. Την Πρωτοχρονιά κάνει επίσκεψη στα σπίτια ένα υγιέστατο αγοράκι για να κάνει το ποδαρικό. Τα Θεοφάνια ο παπάς αγιάζει τα νερά και όλοι ραντίζουν σπαρτά, αμπέλια και ζωντανά.

Το Πάσχα οι νοικοκυρές κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα ασβεστώνουν τις αυλές, πλένουν κουρτίνες, χαλιά και φρεσκάρουν γενικά το σπίτι.

Το Μεγάλο Σάββατο ψέλνουν όλοι μαζί το "Χριστός Ανέστη" και την Κυριακή του Πάσχα καίνε τον Ιούδα, που είναι μια αχυρένια κούκλα. Παλαιότερα υπήρχε το έθιμο της κούνιας, όπου νέοι έφτιαχναν μία κούνια και κουνιόνταν μέχρι την Ανάληψη. Αυτό συμβόλιζε την αναγέννηση της φύσης.

Το έθιμο αυτό εξυπηρετούσε στη συνάντηση των νέων ώστε να έχουν μία ευκαιρία να αναπτύξουν ειδύλλια και να ερωτευτούν. Οι "κουνηστάδες" μετά επισκέπτονταν τα σπίτια των κοριτσιών και τα κορίτσια τους κέρναγαν ποτά και μεζέδες. 

Μήλος

Από τις μεγαλύτερες τοπικές εορτές είναι η "Τρίτη των σκολώ". Πηγαίνουν όλοι στην εκκλησία και γίνεται η λιτάνευση της εικόνας σε όλα τα χωριά. Συνάντηση γίνεται στο νεκροταφείο όπου ψέλνονται οι ψυχές των νεκρών και οι καμπάνες χτυπάνε χαρμόσυνα. Την Πρωτομαγιά τα κορίτσια μάζευαν αγριολούλουδα και έφτιαναν στεφάνι που κρεμούσαν έξω από την πόρτα τους και τη νύχτα τα αγόρια τα έπαιρναν και τα τοποθετούσαν στην πλατεία δείχνοντας έτσι, ότι για κάθε κορίτσι υπήρχε και ένας ενδιαφερόμενος.

Ο "κλήδονας" είναι ένα έθιμο όπου οι κοπέλες με διάφορες τελετουργίες προσπαθούσαν να μαντέψουν το όνομα του άντρα που θα τους ζητούσε σε γάμο. Οι κριθαροκουλούρες γινόταν από τη νέα σοδιά του κριθαριού. Τις βουτούσαν σε θαλασσινό νερό και τις συμπλήρωναν με ντομάτα. Αυτός ο λαχταριστός μεζές σερβίρεται σήμερα ως παραδοσιακό ορεκτικό σε μεζεδοπωλεία.

Την παραμονή του Αγίου Παντελεήμονα στις 26 Ιουλίου γίνονταν το μεγαλύτερο πανηγύρι που ήταν μία ευκαιρία να λυθούν όλες οι παρεξηγήσεις μεταξύ των πολιτών. Ο Δεκαπενταύγουστος γιορτάζεται μέχρι και σήμερα με λαμπρότητα.

Εκκλησία

Ο γάμος αποτελούσε ένα σπουδαίο κοινωνικό γεγονός για την κοινωνία της Μήλου. Η προξενήτρα συναντούσε τους γονείς της νύφης έχοντας υπόψη της ένα γαμπρό και για λογαριασμό του διαπραγματευόταν την προίκα.

Κατόπιν πήγαινε στην οικογένεια του γαμπρού και μετά τη συμφωνία πήγαιναν όλοι μαζί στο σπίτι της νύφης. Εδώ δίνονταν μια αμοιβαία υπόσχεση γάμου και ο γαμπρός δικαιούνταν από τότε να συνοδεύει τη νύφη στην εκκλησία και να την επισκέπτεται έως αργά στο σπίτι της. Ο γάμος γινόταν πάντα Κυριακή απόγευμα.

Οι καλεσμένοι ξεκινούσαν από το σπίτι του κουμπάρου και με βιολιά και λαούτα μετέβαιναν στο σπίτι του γαμπρού. Από εκεί όλοι μαζί και μαζί με το γαμπρό μετέβαιναν στο σπίτι της νύφης και μαζί με τη νύφη και τους συγγενείς της μετέβαιναν στην εκκλησία όπου γινόταν ο γάμος. 


Στο δρόμο όλοι τους πετούσαν βαμβακόσπορο όπως και μέσα στην εκκλησία. Ο γαμπρός όταν πήγαινε τη νύφη στο σπίτι του έπρεπε να συντρίψει ένα ρόδι για να είναι ρόδινη η ζωή του ζευγαριού.

Για το γλέντι του γάμου οι συγγενείς έφερναν δώδεκα ψωμιά, ένα αρνί και ένα ασκί γλυκό κρασί. Έτσι συγκεντρωνόταν μεγάλη ποσότητα τροφίμων που καταναλώνονταν στη διάρκεια των ημερών που προετοίμαζαν το γάμο και είχαν καθημερινά γλέντι μέχρι το γάμο. Την επόμενη Κυριακή γινόταν ο αντίγαμος, ένα ακόμη φαγοπότι, αυτή τη φορά στο σπίτι του γαμπρού και εκεί τελείωναν και τα γλέντια του γάμου. Τότε άρχιζε η καθημερινότητα για το ζευγάρι.

Οι άνθρωποι στη Μήλο παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει και πολύ πόσιμο νερό καλλιεργούσαν τη γη τους και έβγαζαν νοστιμότατα λαχανικά λόγω του ότι το έδαφός της είναι ηφαιστειογενές και δε χρειάζεται λιπάσματα και φυτοφάρμακα.

Οι Μήλειοι εκμεταλλευόμενοι το εμπορικό τους δαιμόνιο ήρθαν σε εμπορικές συναλλαγές με τους πειρατές οι οποίοι εύρισκαν καταφύγιο στις σπηλιές του νησιού και έτσι οι κάτοικοι τους πουλούσαν τρόφιμα και εφόδια για τα πλοία τους.

Οι Μήλειοι εξάσκησαν το επάγγελμα του ναυτικού και του ψαρά. Η αλιεία είναι ακόμη και σήμερα ένα επάγγελμα για τους Μήλειους. Η Μήλος έχει και μία αλυκή η οποία παράγει μεγάλη ποσότητα άλατος ώστε να καλύπτει την ντόπια ανάγκη αλλά και να εξάγει αλάτι. 

Γύρω στα χίλια άτομα απασχολούνται σήμερα στα διάφορα μεταλλεία της Μήλου, από τα σημαντικότερα της Ελλάδας, μεταλλεία που κατέχουν μία από τις κορυφαίες θέσεις παγκοσμίως, ειδικά στην παραγωγή περλίτη, βαρυτίνης, γύψου και θείου.

Αρχαία ευρύματα


Τελευταία αναπτύσσονται στο νησί και οι ασχολίες που έχουν άμεση σχέση με τον τουρισμό. Μικρά ξενοδοχεία, πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καταστήματα κάθε είδους, εστιατόρια και επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών, ξεφύτρωσαν σιγά - σιγά, και αυξάνονται με το χρόνο, όπως αυξάνεται και ο κόσμος που έρχεται να γνωρίσει τη Μήλο και τις ξεχωριστές ομορφιές της. Σήμερα ο τουρισμός προσφέρει ένα ακόμη εισόδημα στους κατοίκους που ασχολούνται με αυτόν.

Άγαλμα

Η Μήλος ανέπτυξε πρώιμα πολιτισμό. Ο Θεόφραστος, ο πρώτος που έγραψε βιβλίο "Ορυκτολογία" με τίτλο "περί Λίθων" μιλά για το χώμα της Μήλου τη "Μηλιάδα γη" που προτιμούσαν οι ζωγράφοι κατά την αρχαιότητα.

Η κεραμική έχει ανθίσει στη Μήλο. Πολλά έργα διακρίθηκαν μεταξύ άλλων και ο "κρατήρας της Μήλου" του 640 π.Χ. με λεπτομερέστατη παράσταση του Απόλλωνα πάνω στο άρμα και φιλοξενείται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Η τέχνη της γλυπτικής γνώρισε επίσης μεγάλη ανάπτυξη στη Μήλο. Θαυμαστά έργα είναι ο Δίσκος της Μήλου με την προτομή της Αφροδίτης, 460 π.Χ., η κεφαλή του φιλάνθρωπου θεού Ασκληπιού και άλλα. Το 2ο π.Χ. αιώνα φιλοτεχνήθηκε το μαρμάρινο άγαλμα του Ποσειδώνα που είχε ύψος 2,17 μέτρα. Από την ελληνιστική περίοδο προέρχεται και η περίφημη Αφροδίτη της Μήλου με την περισσή χάρη της, που σήμερα εκτίθεται στη Γαλλία, στο Μουσείο του Λούβρου. Αυτό το σπάνιο έργο τέχνης που είχε ύψος 2 μέτρα και βάρος 900 κιλά παριστάνει τη θεά Αφροδίτη πανέμορφη, όπως τη φαντάστηκε και την έπλασε με τα επιδέξια χέρια του ο άγνωστος μήλιος δημιουργός της γύρω στα 320 μ.Χ.

Το μοναδικό κάλλος της, τα ξεχωριστά λεπτά, ζωντανά χαρακτηριστικά της, η αρμονία του γυναικείου σώματος αφήνουν σήμερα εκστατικό κάθε επισκέπτη.


Πιστεύεται ότι στόλιζε μία εξέδρα του γυμναστηρίου της αρχαίας πόλης. Για πρώτη φορά ήρθε στο φως το 1820 όταν ένας γεωργός έσκαβε στα χωράφια του κοντά στο αρχαίο θέατρο. Γάλλοι αξιωματικοί που εντόπισαν το άγαλμα ειδοποίησαν τη γαλλική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη και μέσα σε λίγες μέρες, η Αφροδίτη ξεκίνησε βίαια το ταξίδι της για τη Γαλλία.

Α Δωρίθηκε στο βασιλιά Λουδοβίκο ΙΗ΄ και κατέληξε στο Μουσείο του Λούβρου, όπου συγκεντρώνει τον αισθητικό θαυμασμό χιλιάδων επισκεπτών από όλον τον κόσμο κάθε χρόνο. Κατά τη μεταφορά, χάθηκαν τα δύο χέρια της Αφροδίτης, που είχαν βρεθεί πλάι της αποκομμένα.

Πιστεύεται πάντως ότι στο ένα της χέρι κρατούσε μήλο και στο άλλο ασπίδα. Παρά τον ακρωτηριασμό της η Αφροδίτη της Μήλου δεν έπαψε ποτέ να γοητεύει όχι μόνο τους απλούς επισκέπτες, αλλά και όλους τους αρχαιολόγους και τεχνοκριτικούς. Αυτονόητα και εύλογα έχει εμπνεύσει μεγάλους ποιητές και καλλιτέχνες όλων των εποχών. Ο Κωστής Παλαμάς της αφιερώνει το ποίημά του "Η ξενιτεμένη".

Οι Μήλιοι επιδόθηκαν επίσης και στα ψηφιδωτά, την Αγιογραφία και τη χρυσοχοΐα. Από τη Μήλο καταγόταν και ο φιλόσοφος Διαγόρας, που κατακρίθηκε για τις πολύ προοδευτικές ιδέες του στα θρησκευτικά ζητήματα και κατηγορήθηκε ως άθεος από τους Αθηναίους. 
Η αρχιτεκτονική των σπιτιών ήταν λιτή και απλή.

Τα σπίτια ήταν κυρίως ισόγεια ή διώροφα, πλινθόκτιστα με τετράγωνους όγκους, μικρά παράθυρα ή φεγγίτες. Εσωτερικά η διαρρύθμισή τους ήταν απλή. Είχαν σάλα, μαγειρείο και υπνοδωμάτιο. Οι εξωτερικοί τοίχοι είχαν συνεχόμενη δόμηση και χρησιμοποιούνταν έτσι ως οχύρωση. Η πρόσβαση στο δεύτερο όροφο γινόταν με εσωτερική σκάλα.
Αρχαία

Στο ίδιο πνεύμα, δηλαδή στη λιτή, απέριττη νησιώτικη αρχιτεκτονική είναι κτισμένες και οι εκκλησίες της Μήλου. Στην Παναγία Ελεούσα βρίσκουμε εικόνες που φιλοτέχνησε ο Εμμανουήλ Σκορδίλης. Στην Αγία Τριάδα στον Αδάμαντα βρίσκονται χρωματιστά ψηφιδωτά, φτιαγμένα από τον μήλειο καλλιτέχνη Γιάγκο Καβρουδάκη.
Σε σχέση με άλλες εκκλησίες και πλούσιες μητροπόλεις ο εκκλησίες της Μήλου μοιάζουν σαν ξωκλήσια, αλλά αποπνέουν το θρησκευτικό αίσθημα των νησιωτών, την κατάνυξη και την ευλάβεια. 
 
|Γενικά Στοιχεία| |Ιστορία| |Διαδρομές| |Πολιτισμός| |Πληροφορίες| |Χάρτης|
|Hotels| |Cafe-Clubs |Greek Tourism|