Έξι χρόνια αργότερα οι κυνηγημένοι κάτοικοι θα επανέλθουν και θα αρχίσουν την ανοικοδόμηση του με αποτέλεσμα να αποτελέσει για πολλά χώρια το μεγαλύτερο χωριό της χερσονήσου της Κασσάνδρας. Στο δεύτερο μισό του 19ο αι. χτίζεται στο κέντρο της πλατείας του χωριού η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου.

Πρόκειται για περίφημο δείγμα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής , ρυθμό βασιλικής με τρούλο, ξύλινη σκεπή, το εσωτερικό πλούσιο με εικόνες προ και μεταβυζαντινής περιόδου, ενώ ενδιαφέρουν προκαλούν και τα λίθινα ανάγλυφα σε εξωτερικό τοίχου στην νότια πλευρά της εκκλησίας. Άλλα υπέροχα δείγματα αποτελούν η εκκλησία του Αγ.Γεωργίου , η Κοίμηση της Θεοτόκου, ο Άγ.Αθανάσιος και ο Άγ.Νικόλαος του 18ου αι.

Αξίζει να αναφερθούμε και σε παραδοσιακές λιθόκτιστες κατοικίες με λίθινα ανάγλυφα και επιγραφές ανάμεσα σε αυτές όπου ξεχωρίζουν είναι η κατοικία του Κατσάνη του 1860, του Παπαβασιλείου του1864, του Γαλάνη του 1876, του Αλετρά του 1889 και του Αθανασιάδη του 1898. Οι ιδιόκτητες και οι απόγονοι τους κατάφεραν να διατηρήσουν την μοναδικότητα των κτισμάτων αυτών μέχρι και σήμερα, συνεχίζοντας έτσι την πολιτιστική ταυτότητα του χωριού.

Στο χωρίο υπάρχει και λαογραφικό μουσείο το οποίο στεγάζεται σε παλαιό κτίσμα του Αλετρά. Αξιοθέατο του χωριού αποτελεί ο βράχος, φυσικό μπαλκόνι με υπέροχη θέα προς τον κόλπο του Τορωναίου, της Σιθωνίας και της υπόλοιπης χερσονήσου της Κασσάνδρας και ο Κουτσόμυλος η παλαιά ακρόπολη της Αφύτου με γοητευτικά πανοραμική θέα.

Εγκαταλείποντας το παραδοσιακό χωριό της Άφυτου και σε απόσταση 4 χλμ. θα συναντήσουμε μία από τις πιο περιζήτητες περιοχές της χερσονήσου της Κασσάνδρας την Καλλιθέα.Το όνομα του χωριού οφείλεται στην μαγευτική θέα που απολαμβάνει ο επισκέπτης από την πλατεία της, ιδρύθηκε το 1925 μετά την καταστροφή της Μικράς Ασίας από πρόσφυγες από το Μάλτεπε της Προποντίδας και της Κερασσούντας του Πόντου. Πριν την εισροή προσφύγων στην περιοχή, υπήρχε μετόχι μοναχών υπό την επίβλεψη μονής Ρώσων στο Αγ.Όρος. Οι πρόσφυγες ονόμασαν την περιοχή Νέο Μάλτεπε και υπάγονταν διοικητικά στην κοινότητα Άφυτις. Το 1946 η περιοχή μετονομάζεται σε Καλλιθέα και γίνεται διοικητικά αυτόνομη.

Σύμφωνα με την ιστορία στην περιοχή λατρεύονταν ο θεός αιγυπτιακής καταγωγής Άμωνας και ο θεός Διόνυσος, την άποψη αυτή ενισχύουν ο ναός του Άμμωνα Δία που εντοπίστηκε στην παραλία του χωριού. Πρόκειται για ναό δωρικού ρυθμού του δεύτερου μισού του 4ου αι. π.χ με 6 κίονες στο πρόσωπο και 11 στην πλάγια όψη, όμως ο θριγκός του είναι νεότερος γύρω στις αρχές του 2ου αι. που προφανώς αντικαταστάθηκε.

Κοντά στον ναό υπάρχουν υπολείμματα λίθινου βωμού ο οποίος καλύφθηκε από τους Ρωμαίους. Τον ναό αυτό χρησιμοποίησαν μετά τον 8ο αι. για να τιμήσουν τον θεό Διόνυσο και τις Νύμφες.

Στις αρχές του 10ου αι. η περιοχή αποτελεί μετόχι μονής του Αγίου Όρους, ενώ στο σπήλαιο των Νυμφών εντοπίζονται τμήματα αρχιτεκτονικής σύνθεσης βυζαντινού ναού του ίδιου αιώνα και το 1865 χτίζεται η μονή του Αγ.Παντελεήμονα με εκκλησία ρυθμού βασιλικής.

Ξεκινώντας από την όμορφη πόλη της Θεσσαλονίκης και φτάνοντας λίγο έξω από τα Ν. Μουδανιά στην διασταύρωση ακολουθούμε τον δρόμο που κατευθύνεται  βορειοανατολικά. Σε 1 χιλιόμετρο θα συναντήσουμε με παρέκκλιση στα δεξιά το εκκλησάκι του Άγ. Μάμα με το μοναδικό πανηγύρι που λαμβάνει μέρος αρχές Σεπτέμβρη και έχει τις ρίζες του στο Βυζάντιο. Επιστρέφοντας στον κύριο δρόμο και σε απόσταση 2 χλμ. με παρέκκλιση στα αριστερά θα συναντήσουμε την Νέα Όλυνθο, η οποία είναι κτισμένη κοντά στην αρχαία πόλη της Ολύνθου και από την οποία διασώζονται τμήματα της.

Η Νέα Όλυνθο θα αρχίσει να αναπτύσσεται μετά την καταστροφή της Μικρά Ασίας με την εισροή ελλήνων από τα παράλια της Μ. Ασίας αλλά και από την Ανατολική Θράκη.

Έξω από το χωρίο κοντά στον αρχαιολογικό χώρο βρίσκεται και το Μουσείο με εξαίρετα εκθέματα από τις ανασκαφές στην αρχαία πόλη. Η αρχαία Όλυνθος αποτελούσε αποικία των Βοττιαίων και ηγετική πόλη της ομοσπονδίας των Χαλκιδέων.

Στα τέλη του 4ου αι. καταστράφηκε από τους πέρσες, στην συνέχεια ανθίζει, αποτελεί συμμαχική πόλη των Αθηναίων και ακολουθεί ξανά η καταστροφή από τον βασιλιά Μακεδόνα Φίλιππο. Από την πόλη αυτή κατάγονταν ο Καλλισθένης ανιψιός του φιλοσόφου Αριστοτέλη και ο Στράττης και ο Έφιππος ιστορικοί ,οι οποίοι ακολούθησαν τον Μεγάλο Αλέξανδρο στην εισχώρηση του στην ασιατική ήπειρο. Οι συστηματικές ανασκαφές μαρτυρούν την ύπαρξη μιας από τις μεγαλύτερες πόλεις του βασιλείου των Μακεδόνων.

Σύμφωνα με αμερικάνους αρχαιολόγους η αρχαία Όλυνθος αποτελεί την συνέχεια ομώνυμης προϊστορικής πόλης που βρισκόταν νοτιότερα. Αφού καταστράφηκε από τους πέρσες ανοικοδομήθηκε το 432 π.χ και μάλιστα αποτελεί ένα από τα λιγοστά παραδείγματα πόλης που χτίστηκε με πολεοδομικό σχέδιο.
Εντυπωσιακό είναι το αποχετευτικό και υδρευτικό σύστημα της εποχής, ενώ κάθε σπίτι έχει την αυλή του, είναι χωρισμένο σε δωμάτια και χώρους για να καλύπτουν τις ανάγκες των κατοίκων που διανέμουν σε αυτό. Επίσης στην αρχαία πόλη αυτή βρίσκεται και το αρχαιότερο ψηφιδωτό δάπεδα.

|Back|