 |

Γενικά Στοιχεία |

Ιστορία |

Διαδρομές |

Πολιτισμός |

Πληροφορίες |

Χάρτης |
 |
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
|
Οι κάτοικοι της Άνδρου διακρίνονται κυρίως για τη ναυτική τους παράδοση και μάλιστα η ιστιοφόρος ναυτιλία βοήθησε και στην εξαγωγή των εγχωρίων προϊόντων, όπως μετάξι, λεμόνια, κρέας, όσπρια κ.ά.
Η μετάβαση στην ατμοπλοΐα
έκρινε την ανταγωνιστικότητα της αντριώτικης αλλά και ολόκληρης
της ελληνικής ναυτιλίας. Ανάμεσα στους πρωταγωνιστές αυτής της μετάβασης
ήταν και ο Δημήτριος Μωραΐτης, ο οποίος από το 1893 και μέσα σε
δέκα χρόνια κατασκεύασε 12 ατμόπλοια συνολικής χωρητικότητας 50.000
τόνων. Σε αυτόν η Άνδρος χρωστά μία σημαντική πρωτιά, τη νηολόγηση
στο λιμάνι της, τον Ιούλιο του 1907, του πρώτου ελληνικού επιβατηγού
υπερωκεάνιου "Μωραΐτης" που εγκαινίασε τη γραμμή Ελλάδας - Αμερικής.
|
|
Φορτηγά πλοία οι
Ανδριώτες εφοπλιστές αγόρασαν πολλά μετά τον Α΄ Παγκόσμιο
Πόλεμο, ώστε μέχρι το 1928 στην Άνδρο αναλογούσε το 23% της
ελληνικής ατμοπλοΐας.
Το ναυτικό επάγγελμα, απέκτησε τέτοια αίγλη, λόγω του ότι ήταν προσοδοφόρο, που παρέσυρε το σύνολο σχεδόν του ανδρικού πληθυσμού του νησιού.
Σήμερα έχουν εκλείψει πολλά ναυτικά και άλλα επαγγέλματα, όπως του μυλωνά, του αγγειοπλάστη κλπ.
|
|
|
|
Σήμερα οι Άνδριοι διατηρούν λίγη κτηνοτροφία, μελίσσια και αμπέλια.
Πολλοί δε μάλιστα από αυτούς κατοικούν στην Αθήνα και "πετάγονται"
τα Σαββατοκύριακα για τις ανάγκες κυρίως των αμπελιών και έχουν
έτσι ντόπιο κρασί και πολλές φορές ρακί. Στην Αθήνα σήμερα υπάρχουν
σύλλογοι και όμιλοι Ανδριωτών που διατηρούν τον παλαιό τρόπο γλεντιού
ιδιαίτερα σε γάμους και πανηγύρια όπου το γλέντι κρατάει από το
βράδυ ως το επόμενο πρωί.
Μεγαλύτερη επιτυχία έχουν τα πανηγύρια που γίνονται κυρίως το καλοκαίρι. Με αφορμή κάποια θρησκευτική εορτή ξεκινά από τον εσπερινό της προηγούμενης ημέρας. Την επομένη μετά τη λειτουργία κερνούν οι εορταζόμενοι και το βράδυ γίνεται χορός.
Τη Μεγάλη Παρασκευή παρέες
επισκέπτονται διάφορες ενορίες του νησιού για να προσκυνήσουν στολισμένους
Επιτάφιους. Το βράδυ της Ανάστασης γίνεται το έθιμο των κροτίδων.
Νέοι βάζουν σιδερένιες σωλήνες στο χώμα, τις γεμίζουν μπαρούτι και
το βράδυ της ανάστασης τις πυροδοτούν και γίνεται έτσι τεράστιος
θόρυβος.
|
|
|
Πάσχα στην Άνδρο
σημαίνει "λαμπριάτης" που είναι κατσίκι ή αρνί ψητό σε χωριάτικο
φούρνο. Πολλοί χωριάτικοι φούρνοι ανάβουν μόνο και μόνο γι
αυτό το σκοπό.
Παλαιότερα υπήρχαν αυτοδίδακτοι μουσικοί, τραγουδιστές και χορευτές. Τα μουσικά όργανα που παίζονταν στην Άνδρο ήταν το βιολί με το λαούτο ή το σαντούρι και η τσαμπούνα με το τουμπί.
Τα τραγούδια, σε 15σύλλαβο
στίχου, θύμιζαν όσα γενικότερα ακούγονταν στον αιγαιοπελαγίτικο
χώρο. Περιεχόμενο είχαν συχνά την ξενιτιά, τον έρωτα, πειράγματα
και άλλα. Εκτός από λιανοτράγουδα, υπήρχαν πολύστιχα λαϊκά
τραγούδια, ιστορικά, παραλογές, νανουρίσματα, ο Θρήνος της
Μεγάλης Παρασκευής, κάλαντα και άλλα.
Οι χοροί που σταθερά
χορεύονταν στην Άνδρο είναι ο συρτός και ο μπάλος. Μικρότερη διάδοση είχαν μικρασιάτικοι χοροί όπως ο καρσιλαμάς και το χασάπικο. Βέβαια οι ναυτικοί ως Κοσμοπολίτες χόρευαν και φοξ, ταγκό και βαλς. |
|
|
Ο ανδριώτικος μπάλος είναι ένα ευγενικό παιχνίδια ανταλλαγής ερωτικών
μηνυμάτων, που χρωστά τη γοητεία του στη ρυθμικά εναρμονισμένη κίνηση
των χορευτών, στο στοργικό κλοιό που σχηματίζει το σώμα του χορευτή
γύρω από τη ντάμα του, στη σεμνότητα και των δύο και στο αλληλοκοίταγμα.
Στην Άνδρο στους χορούς γίνονταν οι γνωριμίες ή οι ενδιαφερόμενοι
προσπαθούσαν να εντυπωσιάσουν και να γοητεύσουν.
Στην αρχιτεκτονική στην Άνδρο
παρατηρείται συσσωρευμένη πείρα από τους γεωμετρικούς ήδη χρόνους. Οι οικισμοί χτίζονται κατά κανόνα σε πλαγιές διαφόρων υψομέτρων. Ανάμεσα στους δρόμους υπάρχει ένα μεγάλο δίκτυο από λιθόστρωτα δρομάκια κυρίως αναφορικά και με σκαλοπάτια.
Στα σπίτια η πρόσοψη ήταν πάντα μεσημβρινή ή ανατολική, ποτέ βορινή.
Για τον τοίχο φρόντιζαν οι
σχιστόπλακες να τοποθετούνται με το μεγάλο άξονα οριζόντια. Στα
ενδιάμεσα κενά σφηνώνονταν με επιμέλεια μικρότερες. Ανάλογη τεχνική
κτισίματος συναντάμε και στα γεφύρια και τόξα υπεράσπισης ή κατοικιών.
Τα σπίτια διακρίνονται στο παλιό χωριάτικο σπίτι, το πύργο και το
αρχοντικό. Απαραίτητο στοιχείο ενός σπιτιού είναι η αυλή και το
μαγειρείο. Η αυλή χρησιμοποιούνταν σαν τόπο συνάντησης και ο πιο
οικείος και πολυσύχναστος χώρος ήταν το μεγεριό.
|
|
Κτίσματα που κάνουν
ιδιαίτερη αίσθηση είναι οι νερόμυλοι, οι περιστερώνες και
οι βρύσες της Άνδρου. Ο νερόμυλος χρησιμοποιήθηκε περισσότερο
από τον ανεμόμυλο. Οι τελευταίοι μύλοι λειτούργησαν ως τη
δεκαετία του 1920 περίπου.
Για τον περιστερώνα έχει ειπωθεί ότι είναι "η πιο λυρική, πλαστική σύνθεση" στη λαϊκή μας αρχιτεκτονική. Είναι διώροφα με τετράγωνη κάτοψη και δώμα. Στον πάνω όροφο βρίσκονται οι φωλιές ενώ στο κατώι βρίσκονται οι αποθήκες.
Στην Άνδρο θα συναντήσετε σε κάθε χωριό και σε κάθε οικισμό πολλές βρύσες που η παρουσία τους είναι ένα ευχάριστο ξάφνιασμα. Σε μερικές υπάρχουν και παγκάκια για τους επισκέπτες ενώ παλαιότερα υπήρχαν και μεγάλες γούρνες για το πλύσιμο των ρούχων.
Στην Άνδρο θα
συναντήσουμε πολλά και σημαντικά Μοναστήρια. Η Ιερά Μονή Αγίας ή Ζωοδόχου Πηγής. Βρίσκεται στην περιοχή Καψοράχη Μπατσίου.
Η Ιερά Μονή Παναχράντου ή Αγίου Παντελεήμονα. Βρίσκεται στην τοποθεσία Καταφύγιο των Γερακώνων. Ιδρύθηκε τον 1ο αιώνα με την επιτυχημένη εκστρατεία του Νικηφόρου Φωκά στην Κρήτη. |
|
|
|
Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου του Νέου. Εδώ φυλάσσεται η κάρα του οσιομάρτυρα
Αγίου Νικολάου που μαρτύρησε το 720 μ.Χ.
Η Ιερά Μονή Αγίας Ειρήνης. Βρίσκεται στη θέση Αρχόντα. Διαλύθηκε
επί Όθωνα και τώρα βρίσκεται μία εκκλησία με το ίδιο όνομα στη θέση
της.
Η Ιερά Μονή Αγίας Μαρίνας. Διαλύθηκε το 1834 με διάταγμα της Αντιβασιλείας.
Γιορτάζει στις 17 Ιουλίου στη μνήμη της Αγίας Μαρίνας.
Η Ιερά Μονή Τρομαρχιών (Παναγιά η Τρομαρχιανή). Αφιερωμένη στην
Κοίμηση της Θεοτόκου υπήρξε η σπουδαιότερη στην περιοχή Όρθιου.
Έχει γαλάζια αυλόθυρα και γαλαχτισμένες επιφάνειες.
|
|