| |
| |
Σάμος Πολιτισμός: Πληροφορίες για το πολιτισμό στη Σάμο, ελληνικά νησιά |
|
| |
Το νησί της Σάμου βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα παράλια της Μικρής Ασίας σε σύγκριση με τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά και αποτελεί συνδετικό κρίκο της Ελλάδας με την Ανατολή. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης αποτέλεσε επιθυμητή λεία για πολλούς επίδοξους κατακτητές. Όμως κατάφερε να ακμάσει και να αναδείξει πολύτιμες προσωπικότητες στις επιστήμες και στις τέχνες. Στις επιστήμες αναδεικνύονται οι μορφές του Πυθαγόρα και του Αρίσταρχου.
|
|
| |
Ο Πυθαγόρας (580 - 490 π.χ) περίφημος φιλόσοφος και μαθηματικός, γιος του Μνήσαρχου εντάσσεται στους πιο ένδοξους άνδρες της αρχαιότητας και οι θεωρίες που εισήγε είναι γνωστές και εφαρμόζονται μέχρι και σήμερα.
Η διδασκαλία του Πυθαγόρα είχε ως βάση το δόγμα της μετεμψύχωσης με την οποία το άτομο λυτρώνεται από τον γήινο κόσμο των αισθήσεων και επανακτά την χαμένη θεία μακαριότητα και υπόσταση. Το ανθρώπινο σώμα αποτελεί την φυλακή της ψυχής. Ο αυτοέλεγχος και η αυτοκριτική απαραίτητες προϋποθέσεις για την εξέλιξη και υγιή πνευματική ανάπτυξη του ατόμου.
|
|
| |
Το δόγμα της μετεμψύχωσης ολοκληρώνεται μέσα από την διδασκαλία των αριθμών που αποτελεί το ύψιστο σημείο της πυθαγόρειας διδασκαλίας. Σύμφωνα με τον Πυθαγόρα ή αρχή και η ουσία των όντων είναι ο αριθμός, τα πάντα «εγένοντο κατ'αριθμόν». Η διατύπωση βασίζεται στην παρατήρηση ότι το ύψος των ήχων εξαρτάται από το μήκος των χορδών του μουσικού οργάνου και η μουσική αρμονία βασίζεται σε μαθηματικές αναλογίες. Οι αριθμοί αποτελούν την τέλεια αρμονία και ιερός αριθμός 4 ο οποίος αποτελεί τη βάση της δημιουργίας. Ακόμη διατύπωσε την εκατόμβη, το γνωστό παγκοσμίως πυθαγόρειο θεώρημα. Ο Πυθαγόρας έθεσε το θεμελιακό πρόβλημα της φιλοσοφίας των μαθηματικών με αποτέλεσμα οι Έλληνες να έχουν ακόμη και σήμερα το παγκόσμιο προβάδισμα. Τόσο οι διατυπώσεις του στην ηθική φιλοσοφία αλλά και στην επιστήμη των μαθηματικών ενέπνευσαν μεταγενέστερους. Φωτεινό παράδειγμα ο επιστήμονας Αρίσταρχος ο οποίος αντικατέστησε το γεωκεντρικό σύστημα (3ο αι.) με το ηλιοκεντρικό.
|
|
| |
Ο Αρίσταρχος ο Σάμιος αποτέλεσε περίφημος αστροφυσικός και μεγάλος αστρονόμος, ήταν ο πρώτος που διατύπωσε την θεωρία για την κίνηση της γης, Συγγράμματα του οποίου μελέτησε ο πολωνός αστρονόμος Κοπέρνικος για να μπορέσει να διατυπώσει το Κοπερνίκειο σύστημα, σύμφωνα με το οποίο η γη και τα άστρα κινούνται γύρω από τον ήλιο.
Στον χώρο της γλυπτικής οι Σάμιοι καλλιτέχνες Ροίκος και Θεόδωρος (6ος - 5ος αι.) επινόησαν την παραγωγή χυτών κοίλων χάλκινων αγαλμάτων με πήλινο πρόπλασμα και ο γλύπτης Πυθαγόρας που λέγεται ότι είναι και ο δημιουργός του Ηνίοχου των Δελφών. Ενώ την ίδια περίπου εποχή έζησε ο ονομαστός σφραγιδογλύφος Μνήσαρχος πατέρας του μεγάλου φιλοσόφου και μαθηματικού Πυθαγόρα.
|
|
|
|
Στον χώρο της ζωγραφικής ξεχωρίζει ο ζωγράφος Σαυρίας που ήταν ο πρώτος ο οποίος επινόησε την φωτοσκίαση. Στον χώρο της αρχιτεκτονικής ο μοναδικός Μανδροκλής (513 π.χ) με την πλωτή γέφυρα στο Βόσπορο και στην υδραυλική μηχανική ο Ευπαλίνος με το περίφημο Ευπαλίνειο Όρυγμα στο Πυθαγόρειο.
Στην ναυπηγική έχουμε για πρώτη φορά την κατασκευή ενός νέου τύπου πλοίου με 50 κουπιά την γνωστή σάμαινα. Ως τμήμα του Κυκλαδίτικου πολιτισμού συνείσφερε και το νησί στην καλλιέργεια και ανάπτυξη του.
Στα νεοελληνιστικά χρόνια το νησί ανέδειξε καλλιτέχνες, επιστήμονες και λόγιους όχι όμως σημαντικές μορφές όπως αυτές των αρχαίων Σαμίων. Η παραδοσιακή αιγαιοπελαγίτικη αρχιτεκτονική, η τεχνοτροπία στην γλυπτική, ζωγραφική και αγγειοπλαστική ακολουθούν τα μοτίβα που συναντάμε σε κάθε νησί του βορειοανατολικού αιγαίου.
|
|
Στο αρχαιολογικό μουσείο εκτίθενται ευρήματα από το Ηραίο, το σύνταγμα του Σάμιου γλύπτη Γενέλεω, κορμό κούρου, μαρμάρινη σαρκοφάγο, τον κούρο του Λευκία, γλυπτά και αγάλματα ελληνιστικής περιόδου, συλλογή χάλκινων αντικειμένων από την Αίγυπτο και την Περσία, πήλινα κυπριακά, προϊστορικά αγγεία και κεραμικά Γεωμετρικής και Αρχαϊκής Εποχής.
Στο εκκλησιαστικό και βυζαντινό μουσείο υπάρχει συλλογή έργων αργυροχρυσοχοίας , χρυσοκεντητικής και χειρόγραφα σε μεμβράνες. Στο λαογραφικό μουσείο θα έχετε την δυνατότητα να θαυμάσετε εικόνες εμπνευσμένες από την παραδοσιακή ζωή του νησιού, κεντήματα, υφαντά, αργαλειούς και αδράχτια.
Τέλος μην παραλείψετε να επισκεφτείτε το παλαιοντολογικό μουσείο το οποίο αποτελεί δημιούργημα του καθηγητή της παλαιοντολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Ιωάννη Μελέντη και την οικονομική εισφορά των Κωνσταντίνου και Μαρίας Ζημάλη. Εκεί υπάρχουν απολιθώματα ζώων που έζησαν στο νησί και χρονολογούνται πριν 10 εκατομμύρια χρόνια και ήρθαν στο φως το 1963. Ακόμη απολιθωμένα οστά από ένα εξελιγμένο είδος ιππαρίου, μικροί στο μέγεθος ελέφαντες και ρινόκεροι. Τα ζώα αυτά υπήρχαν στην ευρύτερη περιοχή πριν ακόμα σχηματιστεί με γεωλογικές ανακατατάξεις το Αιγαίο Πέλαγος.
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
